Открыть главное меню

Синьхай хубисхал

Синьхай хубисхал (хитад уламж.: 辛亥革命, пиньинь: xīnhài gémìng, синьхай гэмин) — Манжын Цин гүрэниие унагаажа Хитад Уласые тунхаглаһан хубисхал юм. 1911 оной Уханиин буһалгаанаар эхилжэ, түмэр-гахайн жэлдэ болоһонһоо (Хитад литын 辛亥 «синь-хай» жэл) нэрэе олобо. Синьхай хубисхалай эгээн шухала дэлхэйн улас түрын бодолгын дүн хадаа ара Монгол Уласай тусгаар тогтонол юм.

Синьхай хубисхал
Xinhai Revolution in Shanghai.jpg
1911 оной Синьхай хубисхалай үеын Шанхай
Жэл он 1911 оной 10 һарын 10 – 1912 оной 2 һарын 12
Байралал Flag of China (1889–1912).svg Манжын Цин гүрэн
Үрэ дагабари Тунмэнхуэйн илалта
Байлдагша таланууд
Flag of China (1889–1912).svg
Ехэ Цин гүрэн
Naval Jack of the Republic of China.svg
Тунмэнхуэй
Ударидагшад
Flag of China (1889–1912).svg Айсиньгёро Цзайфэн
Flag of China (1889–1912).svg Юань Шикай
Flag of China (1889–1912).svg Фэн Гочжан
Flag of China (1889–1912).svg Дуань Цижуй
Flag of China (1889–1912).svg Ма Анлян
Flag of China (1889–1912).svg Ян Цзэнсинь
Flag of China (1889–1912).svg Манжа изагууртан
Naval Jack of the Republic of China.svg Сунь Ятсен[Тэмд 1]
Naval Jack of the Republic of China.svg Хуан Син
Naval Jack of the Republic of China.svg Сун Цзяожэн
Naval Jack of the Republic of China.svg Чэнь Цимей
Chinese-army Wuhan flag (1911-1928) 18 dots.svg Ли Юаньхун
Сэрэгэй хүсэн
200 000 шахуу хүн 100 000 шахуу хүн
Хохирол
170 000 шахуу хүн 50 000 шахуу хүн
  1. Хубисхалай үедэ Сунь Ятсен Америкэдэ байгаа. - 《중국근현대사: 근대중국 개혁과 혁명)(하)》, p547

Синьхай хубисхал 1911 оной 10 һарада Уханиин буһалгаанаар эхилһэн. Буһалгааниие доктор Сунь Ятсенэй ударидаһан Гоминьдан нам (хитад хилбар: 國民黨, уламж.: 国民党, пиньинь: Guómíndǎng — «Үндэһэтэнэй арадай нам») толгойлбо. Хубисхал Хитадай урдада дараһан болобошье, хойто хэһэгыень захиржа байһан маршал Юань Шикай өөрөө юрэнхылэгшэ гэжэ хүлеэн зүбшөөрхэгүй бол, хойто Хитад тусгаарлана гэжэ айлгаба. Гоминьдангынхид энэниие зүбшөөржэ Юань Шикай бүхыхитадай юрэнхылэгшэ болобо. 2 һарын 12-да Хэбтэ ёһон хаан хаан шэрээнһээн татагалзаба.

Гэбэш эблэрэл удаан үргэлжэлһэнгүй, Хитад орон хэдэн зуун бэе дааһан генералнуудай мэдэлдэ мүн лэ хэдэн зуу болон хубаагдажа өөр хоорондоо тэмсэлдэжэ эхилбэ. Иигэжэ Хитадай эрхэтэнэй дайн эхилһэн ба 1949 ондо Мао Цзэдун гаража ерэхэ хүрэтэр бараг хахад зуун жэл үргэлжэлһэн юм. Гоминьдан нам бүри хожом 1925 ондо маршал Фэнгэй туһаламжаар Бээжэн эзэлжэ түрын эрхэдэ гараһан, Сунь Ятсен юрэнхылэгшэ болоошье һаа, тэрэ дороо наһа баража түб засагай эрхэ Чан Кайшиин гарта ороһон бэлэй.

Ном зохёолПравить

  • 신승하 (2004-04-10). 중국근현대사: 근대중국 개혁과 혁명)(상.하). 대명출판사. ISBN 978-89-5774-109-2. 

ЗүүлтэПравить