Хуули: различия между версиями

5 байт убрано ,  3 года назад
м
clean up using AWB
м (clean up using AWB)
м (clean up using AWB)
*Һахилгын харюусалга
 
Дээрэхи харюусалгын түрэл тус бүринь өөр өөрын хуули тогтоомжодо тусхалаа олоһон байдаг. Зүбхэн хуулида зааһан харюусалгые хууляар эрхэ олгогдоһон албан тушаалтан, хуулида зааһанай ёһoop хүсэн түгэлдэр шиидбэриин үндэһэн дээрэ оногдуулдаг байна. Хуули зүйн харюусалгань түрын албадалгаар хэрэгжэдэг байна.
 
=== Харюусалгын үүргэнүүд ===
3. Шударга мүрысөөниие дэмжэхэ замаар эдын засагай үдэлтые бии болгоно.
4. Ниигэмэй шударга ёһон, тэгшэ байдалые хангана.
5. Хүрээлэн бай оршониие хамгаална.
 
== Хуулиин түрэл ==
Түрэһөө баталан гаргажа байдаг алибаа хуули тогтоомжые бүхэниитээр дагажа мүрдэхэ ёһотой.
 
*[[Үндэһэн хуули]]
*Һалбари хуули
*[[Олон уласай хэрээ]]
*Эрхэ зүйн бусад акт
 
=== Үндэһэн хуули ===
[[File:Red copy of the Russian constitution.jpg|thumb|[[Ородой Холбооной Улас|РФ-иин]] Юрэнхэлэгшэдэй Үндэһэн хуулиин хубилбари]]
Үндэһэн хууляар ниигэм [[эдэйэдын засаг]]ай харилсаанай һуури үндэһэн, түрын эрхэ мэдэл, хүнэй эрхэ, түрэ эрхэтэнэй харилсаа һамганиин үндэһэн һуури заршамые тодорхойлон тогтоожо үгэдэг. Үндэһэн хуулинь хуули зүйн хүсэн шадалай хубида хамагай дээдэ хүсэн шадалтай юм. Энэнь манай уласай бүхэ хуули болон бусад эрхэ зүйн актынь Үндэһэн хуулиие зүршөөгүй, тэрэндэ ниисэһэн байха шаардалгатай гэһэн ойлголто юм.
 
=== Һалбари хуули ===
Үндэһэн хууляар тунхаглаһан [[хүнэй эрхэ]], [[эрхэ сүлөө]]е хуули зүйн хубида баталгаатай эдлүүлхэ, ниигэмэй тодорхой түрэлэй харилсаае нарибшалан зохисуулха зорилгоор һалбари хуулинууд гарадаг. Тухайлбал, Эрхэтэнэй хуули, Эрүүгэй хуули, Болбосорол тухай хуули, Хүдэлмэри тухай хуули, Татабари тухай хуули гэхэ мэтэшэлэн 280 үлүү хуули хүсэн түгэлдэр үйлэшэлжэ байна.
 
=== Олон уласай хэрээ ===
[[Дэлхэй]] ниитээр анхааралаа хандуулдаг, зүбшэлсэн тохиролсоһоной үндэһэн дээрэ шиидбэрилхэ асуудалнууд байдаг. Энэнь даяаршалалай эрын үедэ улам бүри нэмэгдэхэ хандалгатай байна. Ород улас хүнэй эрхын һалбари болон олон уласай [[эдэйэдын засаг]], [[худалдаа]], [[оюунай үмсэ]], энхэ тайбан аюулгүй байдалай зэргэ үргэн хүрээнэй асуудалаар 180 хэрээдэ нэгэдэн ороһон байдаг бэлэй.
 
=== Эрхэ зүйн бусад акт ===
Эрхэ зүйн бусад актынь ниигэмэй тодорхой түрэлэй харилсаае зохисуулха шэнги үүргэтэй байдаг. Гэхэдээ энэнь хууляар эрхэ олгогдоһон этигээд, хамаарха асуудалайхигаа хүрээндэ хэм хэмжээ тогтооһон акт гаргана гэһэн үгэ.
 
== Хуулиин тайлбари ==
* Д.Лүндээжанцан, Ч.Энхбаатар. Үндсэн хуулийн эрх зүй. 2001 он.
* Хууль хэрхэн бүтдэг вэ? Монголын нээлттэй нийгэм форум (Соросын сан)
 
{{1000 үгүүлэл}}
 
[[Категори:Хуули ёһон]]
[[Категори:Эрхэ зүй]]
 
 
{{1000 үгүүлэл}}
{{poli-stub}}