Химиин элемент: различия между версиями

нет описания правки
Нет описания правки
Нет описания правки
 
2016 оной байдалаар 118 химиин элемент нээгдээд байна. 82-һоо дээшэ ([[бисмут]], тэрэнһээ дээшэ), мүн 43-61 хоорондохи [[атомой дугаар|атомой дугаартай]] элементнүүд тогтоборигүй, ондоогоор хэлэбэл сасараг эдэбхитэ шанартай. Хэды сасараг эдэбхитэ шэнжэтэй болобошье 94 хүрэтэрхи атомой дугаартай элементнүүд байгаали дээрэ тааралдана.<ref>A. Earnshaw, Norman Greenwood. ''Chemistry of the Elements, Second Edition''. Butterworth-Heinemann, 1997</ref> Лабораториин нүхэсэлдэ сүмэй урбалаар шэнэ химиин элементнүүдые нээгдэһээр байна.
 
== Түүхэ ==
[[Файл:Mendeleev's 1869 periodic table.png|300px|thumbnail|right|1869 оной Мендлеевэй үелхэ систем]]
Элемент гэжэ нэрэ томьёо {{МЭҮ|360}} оной үедэ [[Эртын Греци|грек]] [[философи|философ]] [[Платон]] түрүүшынхеэ хэрэглэжэ байгаа<ref>{{cite web | last = Hillar | first = Marian | year = 2004 | url = http://www.socinian.org/aristotles_de_anima.html | title = The Problem of the Soul in Aristotle's De anima | publisher = NASA WMAP | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>.
 
33 химиин элементтэй оршон үеын түрүүшын жагсаалтые [[Антуан Лавуазье]]гэй 1789 оной «Химиин элементнүүд» (''Elements of Chemistry'') номһоо хаража болоно. 1869 ондо [[Дмитрий Менделеев]] алдарта [[үелхэ системэ|үелхэ системэеэ]] нээһэн байна.
 
XX зуун жэлэй эхин хүрэтэр химиин элементые саашада дахин заахан хэһэгүүдтэ задархагүй гэжэ тодорхойложо байгаа.<ref name="boyle">{{cite book | first=Robert | last=Boyle | authorlink=Robert Boyle | year=1661 | title=The Sceptical Chymist | location=London }}</ref> 1913 ондо [[Һенри Мозли]] химиин элементын [[атомой дугаар]] тухайн [[атом|атомойнгоо]] протоной тоогоор тодорхойлогдохо зүй тогтолые нээһэн байна. 1919 ондо ниитэ 72 химиин элемент нээгдээд байһан ба <ref>{{cite book | last=Carey | first=George, W. | year=1914 | title=The Chemistry of Human Life | location=Los Angeles|}}</ref>, 1955 ондо нээгдэһэн 101-дэхи элементые алдарта химик Менделеевэй нэрээр нэрлэбэ.
 
== Зүүлтэ ==
15 230

правок