Сыма Цянь: различия между версиями

694 байта добавлено ,  3 года назад
Нет описания правки
{{Алдартай хүн
| нэрэ = Сыма Цянь
| уугуул_нэрэ = 司馬遷
| зураг = Sima_Qian_(painted_portrait).jpg
| тайлбар =
| түрэһэн_нэрэ = Ин Чжэн (嬴政)
| түрэһэн_үдэр = [[МЭҮ 145 он]]
| түрэһэн_газар = [[Хэцзинь|Лунмэнь]], [[Хань улас]]
| наһа_бараһан_үдэр = [[86 он]]
| наһа_бараһан_газар =
| ажал_үйлэ =
| иргэн = [[Хитад]]
| ажал_хэһэн_саг =
| һургалта =
| хэб_маяг =
| шагнал =
| гар =
}}
'''Сыма Цянь''' (МЭҮ 145 гү, али 135 он — МЭҮ 86 он) — эртын [[Хитад]] [[түүхэ]]шэн, Хитад түүхэ тухай «Ши цзи» ({{zh-stp|s=史记|t=史記|p=Shǐjì}}, «Түүхын бэшэгүүд»). [[Хань улас|Хань гүрэнэй]] ордоной Сыма Тань түүхэшэнэй бүлэдэ [[Лунмынь]] хажууда түрэһэн (оршон үеын [[Шэньси]] можын [[Ханьчэн]] сомон). Эдир наһандаа Сыма Цянь олоор аяншалжа, абадаа Хань гүрэнэй газар нютагуудай түүхэ тухай материал суглуурха туһалаа. Абынгаа үхэһэнэй һүүлдэ, МЭҮ 108 ондо Сымя Цянь ордоной түүхэшэнэй тушаалые залгамжалба. МЭҮ II зуун жэлэй һүүлшын арбаад онуудта Сыма Цянь Хитад түүхын материалнуудые ангилалаад систематизировалба. Сыма Цянь улас ороноор гушаад жэл хэрэн һалирһан болоод [[хүннү]]тэй байлдаһан жанжанииешье дахан ябадаг байһан. Хардагдаһан [[Ли Лин (Хань уласай жанжан)|Ли Лин]] жанжаниие эзэн хаанай урда хамгаалхын тула зэмэлэгдэһэн байгаад, хүнгэлэн тайган болгохо ялые шиидхэн хүлеэбэ. Хожомынь дахин эзэн хаанай албанда дуудагдажа, эзэн хаанай канцеляриин түрүүлэгшэ болобо. Тэрэ үедэ Сыма Цянь «Ши цзи» номоо түгэсэбэ. Домогой [[Шара хаан]]һаа эхилэн Хань уласай [[У хаан]] болотор түүые 130 бүлэг 526 мянган дүрсэ үзэгөөр эмхилэн бэшэбэ. Тэрэ мүн одон ороншо байһан болон түүхые соёл, эдэй засаг, олон талаһаа бэшэһэниинь хожом Солонгос, Японой түүхэн бэшэгтэ нүлөөлбэ.