Джон Локк: различия между версиями

Нет описания правки
м (→‎Намтар: clean up, replaced: зэрэг → зэргэ using AWB)
|уугуул_нэрэ = John Locke
|зураг = JohnLocke.png
|ажал_үйлэ = [[гүн ухаан]]шатан
|түрэһэн_үдэр = [[1632 он]]ой [[8 һарын 29]]
|түрэһэн_газар = [[Рингтон]], [[Сомерсет]], [[Англи]]
|гар =
}}
'''Джон Локк''' ([[1632 он]]ой [[8 һарын 29|8 дугаар һарын 29]] — [[1704 он]]ой [[10 һарын 28|10 дугаар һарын 28]]), [[либерализм]] гүн ухаанай эсэгэ гэдэгээр үргэн мэдэдэг, [[Англи]]ин гүн ухааншаухаантан, [[эмшэ]]н. ГэгээрлэйГэгээрэлэй зуунай хамагай нүлөө бүхы сэтьгэгшэдэйсэдьхэгшэдэй нэгэн.
Тэрэ болобол Англиин гүн ухааншаухаантан, [[Гэгээрэл]] сэтьгэгщэдсэдьхэгшэд хамагай нүлөө бүхы нэгэ гэжэ үзэдэг эмшэ байһан юм. Фрэнсис Бэйкон уламжалалай дараа Британиин эмпиристэмпирис эхинэй нэгэ гэжэ үзэдэг, тэрэ ниигэмэй гэрээнэйхэрээнэй онолой адли шухалшухала аша холбогдолтой юм. ТүүнэйТэрэнэй ажал ехэ танин мэдэхүйнмэдэхын, [[улас түрэ|улас түрын]] гүн ухаанай хүгжэлдэ нүлөөлһэн байна. ТүүнэйТэрэнэй бүтээлүүдбүтээлнүүд болон Вольтер Руссо, олон Шотландай Гэгээрэлэй сэтьгэгшэдсэдьхэгшэд, түүншлэнтэрэшэлэн АНУ-ай хубисхалшад нүлөөлһэн байна. СонгодогҺунгадаг [[республиканизм]], түүнэйтэрэнэй [[либерал]] онолой хуби нэмэр [[АНУ-ай Бэеэ даангиин тунхаглал]]да толилон харуулһан байна.<ref>Becker, Carl Lotus. ''The Declaration of Independence: A Study in the History of Political Ideas'' Harcourt, Brace, 1922. p. 27</ref>
 
[[Оюун ухаан]]ай Локкой онол ехэбшэлэн хэн, өөрөө оршон үеын үзэл баримталалай гарал үүсэлэй гэжэ узэдэг, хожом гүн ухаантнуудай ажалда ангилжа мэдэхэ [[Дэвид Юм|Юм]], [[Жан Жак Руссо|Руссо]] болон [[Иммануил Кант|Кант]] мэтэ байна. Локк ухамсарай тасралтагүйтаһаралтагүй дамжуулан өөрынгөө тодорхойлхо анханай хүн байгаа. Тэрэ түрөөлдэ оюун гэжэ [[tabula rasa]] баталан гэршэлһэн. Үмэнэдэ бии байһан ойлголто дээрэ һуурилһан Картезианай гүн ухаанайухаанда эсэргүү, тэрэ бидэ түрэлхи үзэлгүй, мэдэлэгмэдэлгэ орондо зүбхэн мэдэрэмжэ ойлголто олоһон туршлагыетуршалгые тодорхойлжо байна гэжэ һанаалһан.<ref>{{Citation |last1 =Baird |first1 =Forrest E | first2 =Walter | last2 = Kaufmann | title = From Plato to Derrida | publisher = Pearson Prentice Hall |year= 2008 |location= Upper Saddle River, [[New Jersey|NJ]] |pages = 527–29 |isbn = 0-13-158591-6}}</ref>
'''Джон Локк''' ([[1632 он]]ой [[8 һарын 29|8 дугаар һарын 29]] — [[1704 он]]ой [[10 һарын 28|10 дугаар һарын 28]]), [[либерализм]] гүн ухаанай эсэгэ гэдэгээр үргэн мэдэдэг, [[Англи]]ин гүн ухаанша, [[эмшэ]]н. Гэгээрлэй зуунай хамагай нүлөө бүхы сэтьгэгшэдэй нэгэн.
Тэрэ боло Англиин гүн ухаанша, [[Гэгээрэл]] сэтьгэгщэд хамагай нүлөө бүхы нэгэ гэжэ үзэдэг эмшэ байһан юм. Фрэнсис Бэйкон уламжалалай дараа Британиин эмпирист эхинэй нэгэ гэжэ үзэдэг, тэрэ ниигэмэй гэрээнэй онолой адли шухал аша холбогдолтой юм. Түүнэй ажал ехэ танин мэдэхүйн, улас түрын гүн ухаанай хүгжэлдэ нүлөөлһэн байна. Түүнэй бүтээлүүд болон Вольтер Руссо, олон Шотландай Гэгээрэлэй сэтьгэгшэд, түүншлэн АНУ-ай хубисхалшад нүлөөлһэн байна. Сонгодог [[республиканизм]], түүнэй [[либерал]] онолой хуби нэмэр [[АНУ-ай Бэеэ даангиин тунхаглал]]да толилон харуулһан байна.<ref>Becker, Carl Lotus. ''The Declaration of Independence: A Study in the History of Political Ideas'' Harcourt, Brace, 1922. p. 27</ref>
 
[[Оюун ухаан]]ай Локкой онол ехэбшэлэн хэн, өөрөө оршон үеын үзэл баримталалай гарал үүсэлэй гэжэ узэдэг, хожом гүн ухаантнуудай ажалда ангилжа мэдэхэ [[Дэвид Юм|Юм]], [[Жан Жак Руссо|Руссо]] болон [[Иммануил Кант|Кант]] мэтэ байна. Локк ухамсарай тасралтагүй дамжуулан өөрынгөө тодорхойлхо анханай хүн байгаа. Тэрэ түрөөлдэ оюун гэжэ [[tabula rasa]] баталан гэршэлһэн. Үмэнэдэ бии байһан ойлголто дээрэ һуурилһан Картезианай гүн ухаанай эсэргүү, тэрэ бидэ түрэлхи үзэлгүй, мэдэлэг орондо зүбхэн мэдэрэмжэ ойлголто олоһон туршлагые тодорхойлжо байна гэжэ һанаалһан.<ref>{{Citation |last1 =Baird |first1 =Forrest E | first2 =Walter | last2 = Kaufmann | title = From Plato to Derrida | publisher = Pearson Prentice Hall |year= 2008 |location= Upper Saddle River, [[New Jersey|NJ]] |pages = 527–29 |isbn = 0-13-158591-6}}</ref>
 
== Намтар ==
Мүн Джон нэрэтэй Локкой эсэгэ, [[Англи эрхэтэнэй дайн]]ай эхин үедэ Уласай Ехэ Хуралай хүсэнэй түлөө морин [[ахалагша]]ар үйлэшэлжэ байһан улас түрын хуулиша, бэшэг хэрэгэй ажалтан. ТүүнэйТэрэнэй эжи Агнес Киин байһан юм. Эсэгэ эхэ хоёр [[пуританшууд]] байба. Локк тухай арбан хоёр милиин [[Бристоль]]һаа Рингтон Сомерсетда сүмэдэ болобол жижигзаахан обоохой гэртэ 1632 оной 8 һарын 29 түрэһэн. Тэрэ эгээн үдэрдэүдэртэ [[хэрээһэ зүүлгэ|хэрээһэ зүүһэн]] юм. Удалгүй Локкой түрэһэнэй дараа, гэр бүлын талаарха долоон милиин зайда үмэнэдэ Локк Беллутон хүдөө орон нютагай Тюдор гэртэ үсэһэн боло Бристолиин, Пенсфорд заха зээлиин хотодо шэлжэн ерэһэн юм.
 
Эрхэ сүлөөнэй гүн ухаанша гэгдэдэг тэрээр Англиин баруун урда нютагай бишыхан хотоһоо гаралтай хүн. [[Оксфордой дээдэ һургуули]]ин Христын сүмын колледжда һуралсаба. Залуу Локк анхандаа [[Анагааха ухаан]] һонирхон һудалжа, Оксфордой дээдэ һургуулиин магистрын зэргэ хамгаалһан болоод энэ зуураа нэгэн найзынхаа нүлөөгөөр гүн ухаанда татагдаба. 1688 оной хубисхалай дараа ар арһаа залгуулан маша олон зохёол хэблүүлһэн болоод тэдэгээр мүнөөе хүртэл һудалагдаһаар байна. Бүрэн хэмжээгээр ботилһон 30 ном боложо гараһан байдаг.