Литэ: различия между версиями

1 байт добавлено ,  4 года назад
Нет описания правки
 
[[Файл:Hindu calendar 1871-72.jpg|мини|[[Хиндү шажан|Хиндү]] литэ]]
'''Литэ''' ({{mongolUnicode|ᠯᠢᠲ|h}} < {{lang-bod|ལོ་ཐོ}}) гү, али '''cагалбар''', '''хуанли''' ({{mongolUnicode|ᠬᠤᠸᠠᠩᠯᠢ|h}} < {{lang-zho|皇曆}}) — [[ниигэм]], [[шажан]], [[худалдаа арилжаа]], [[засаг захиргаа]]най зорюулалтаар үдэрнүүдые зохёон байгуулаха систем юм. Ингэхэйн тулд тодорхой саг хугаануудада нэрэ олгоно: [[хоног]], [[долоо хоног]], [[һара (тоолол)|һара]], [[жэл]] гэхэ мэтэ. Үдэрнүүдтэ үгэхэ нэрые огноо гэнэ. Литэ дахи үенүүд (жэл, һара г.м.) ехэнхидээ [[һара]] али [[наран]]ай циклтэй синхронизировалагдаһан байдаг. Олон соёл эргэншэл, ниигэмүүд өөһэдэй хэрэгһээндээ тааруулан, (ехэнхидээ) өөр газарһаа гарал үүсэлтэй литэ дээрэ тулгуурилһан литэнүүд зохёоһон байдаг. Литэ хадаа hарын дүхэригэй хубилалтатай тааруулан зохёогдоhон байна.
 
Литэнь мүн он тоолол бэшэһэн түхөөрэмжые хэлэнэ. Энэнь саарһан дээрэ хэблэһэн, алишье компьютерэй программа байжа болоно.