Нүүрһэн уһан: различия между версиями

Нет описания правки
(Новая страница: «'''Нүүрһэн уһан''' ('''сахарнууд''', сахаридууд) — нэг карбонил бүлэгтэй хэдэн гидроксил бүлэ…»)
 
'''Нүүрһэн -уһан''' ('''сахарнууд''', сахаридууд) — нэгнэгэ карбонил бүлэгтэй хэдэн гидроксил бүлэгтэй агуулһан[[органик нэгэдэл|органик нэгэдэлнүүд]] юм. Нүүрһэн-уһаниинь [[нүүрһэнтүрэгшэ]], [[уһантүрэгшэ]], [[хүшэлтүрэгшэ|хүшэлтүрэгшые]] найрлагаадаа агуулһан органик нэгэдэл юм.
 
Нүүрһэн-уһаниинь бүтэсын болон физиологиин шухала ажа холбогдолтой нэгэдэл болоод түүниин биологиин үүргэнь маша ехэ. Иимэ: 1. Энергиин эхэ булаг болодог ба 1 г нүүрһэн-уһан задархад 4,1 ккал энерги үүдэдэг. 2. Шаардалгатай үедэ хэрэгтэй нөөсэ тэжээлэйн үүргэ гүйсэдхэдэг. 3. [[ДНХ]], [[РНХ]], уургын найрлага, ходоодоной шүүһэн, салсалиг шингэнэй найрлагада орожо бүтэсые бүридүүлдэг.
Нүүрһэн уһанай хүнэй бэедэ үүргэнүүд бүтэсын тулгуури нэгэжэ, энергиин эхэ үүдэбэри, биосинтезэй эхэ бодос юм.
 
Нүүрһэн -уһанай хүнэй бэедэ үүргэнүүд бүтэсын тулгуури нэгэжэ, энергиин эхэ үүдэбэри, биосинтезэй эхэ бодос юм.
Байгаали дээрэ 3-7 шэрхэг С-атом агуулһан нүүрһэн уһанууд ехэ тархана.
 
Ехэнхи нүүрһэн уһые “оза” түгэсхэлөөрынь танижа болоно.
Байгаали дээрэ 3-7 шэрхэг С-атом агуулһан нүүрһэн -уһанууд ехэ тархана.
Ехэнхи нүүрһэн -уһые “оза” түгэсхэлөөрынь танижа болоно.
 
Хүнһэнэй үнэтэ шанараарынь:
* Шэмэгдэдэг (моносахарид, дисахарид, сардуул ба гликоген)
* Шэмэгдэдэггүй ([[целлюлозо]], гемицеллюлозо, инсулин, пектин)
Моносахаридһаа бусад шэмэгддэг нүүрһэн -уһан хоол болбосоруулха замда задаржа глюкозо үүдхэхэ, [[өөхэн тоһон|өөхэн тоһодо]] хубирха гү, али гликоген байдалаар нөөсэлэгдэнэ.
Глюкозонь [[хүн]]эй [[махабад]]ай энергиин хэрэгсээе хангажа шуһаар эргэлдэжэ байдаг нүүрһэн -уһан ба хэбэй хэмжээгээрээ 80-120мг/% байдаг.
 
== Биосинтез ==
 
:: <math>\mathsf{C_x(H_2O)_y + xO_2 \rightarrow xCO_2 + yH_2O, \ \Delta H<0}</math>
 
== Нүүрһэн-уһанай ангилал ==
Юрэнхы томьёо: <math>C_n (H_2 O)_n</math>
* Моносахарид гидролиздо орохогүй энгын нүүрһэн-уһан (глюкозо);
* Дисахаридынь гидролиздо орожо 2 моносахарид үүдхэнэ (сахарозо);
* Олигосахаридынь 4-10 моносахаридтай
* Полисахаридынь 10-һаа дээшэ моносахаридтай
 
{{1000 үгүүлэл}}