Амидарал: различия между версиями

Нет описания правки
м
Амиды [[махабад]] нээлтэтэй тогтолсоо юм. Нээлтэтэй тогтолсоо гэгдэхын ушарынь амиды [[махабад]] оршонтойгоо мэдээлэл, хоол тэжээлэй зүйлые солилсон, үргэлжэ өөршэлэгдэжэ байдаг. Амиды эс бодосой солилсоо ябуулжа, бэеын дотоодо оршоноо тодорхой удхада хадгалжа, үдэжэ үржэхэ, һэрэлдэ харюу урбал үзүүлхэ шадабаритай байдаг.
 
[[Байгаали]]ин шалгарлын дагуу, ута хугасаанда амидаран оршондоо дараашын үе удамаа амжалтатай даһан зохисуулжа байдаг. Нарин ниилмэл бүтэсэтэй амиды бэе олон янзын хэлбэригээрхэлбэреэр холбоо тогтоожо шададаг.<ref name=Koshland/><ref name=Chambers>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Chambers 21st Century Dictionary |edition=online |year=1999 |title=organism}}</ref> Амидаралай олон хэлбэри дэлхэй дээрэ байха ба тэдэгээр амиды бэетэй байха ниитэлиг шэнжэ шанар дээрэнь үндэһэлэн [[ургамал]], [[амитан]], [[мөөгэ]], [[эгэл бэетэн]], [[архей]], [[нян]] гэжэ хубаажа үзэхэ ба эдэгээрынь бүгэдэ удамшалай мэдээлэл, нарин зохёон байгуулалта бүхы уһанда һуурилһан эстэй бүридэлтэй.
 
Одоогоор зүбхэн эхэ дэлхэй дээрэ амидаралай талаар тодорхой мэдээлэл байгаа бэлэй. Юртэмсын хаа нэгтээ байжа болохо амидаралай талаарха асуулта харюултагүй хэбээр байна. Юртэмсын өөр хэһэгтэ байха амидаралай талаар олон таамаг, түһөөлэл байха абажа баталагдаһаниинь нэгээхэншье үгы. Байжа болохо хамагай боломжотой баталгаа бол [[Мягмар (гараг)|Мягмар]] дээрэ амида нян байжа болохые харуулһан хурдаһанай баталгаа юм.
==== «Оршон» онол ====
[[Файл:Lightning3.jpg|мини|Аянга [[сахилгаан]]иинь органик буса молекулнуудһаа амидарал үүдэжэ бүрилдэхэд шаардалгатай эршэм хүсэнэй эхэ булаг боложо шадаха юм]]
Энэ онолой дагуу энгиин органик молекулнууд органик буса молекулнуудай хоорондохо химиин урбалай үрэ дүндэ анханай далайда бүрилэджээ. Оршон гэдэгынь тухайн үедээ [[Дэлхэй]] дээрэ оршожо байһан, олон тооной уудамал бодосые агуулһан дэлхэйн далай юм. Молекулнуудынь [[хэтэ ягаан туяа]]най сасарагжалтын (тэрэ үедэ хамгаалалтын озоной дабхарга байһангүй) болон аянга сахилгаанай сэнэгэй эршэм хүсэнэй үндэр түбшэнэй үйлэшэлэлдэ үртэжэ байгаа. Энэ эршэм хүсэнэй нүлөөлэл доро тэдэгээрынь нэгэдэжэ, уламаар сахар, өөхэнэй хүсэл, тэршэлэн уургые бүрилдүүлдэг [[аминхүшэл|аминхүшэлнүүд]] зэргые багтааһан органик барилгын материалнуудые бүрилдүүлбэ. Иимэ хэлбэригээрхэлбэреэр одоогой эсүүдэй үмэнэхи үе — анханай протобионтууд (хубисалай ябасад тодорхой оршондо амидархад зохисоһон организмууд — орожо) үүдэхэ һуури табигдаба. Тэдэгээрынь бодосой солилсоо ябагдажа болохысэ битүү, сэбэрүү хэлбэриие олобо.
 
Тэршэлэн амидаралынь далайн гүндэ эрдэһээр баян, уһан оргилуулжа байдаг галта уулын халуун булаг бүхы тогоонуудые тойрон үүдэһэн зэрэг өөр бусад олон онолнууд байдаг. Анханай эс түһэтэй бүтэсүүд, протобионтуудай хүгжэлэй дараа анханай жэнхэнэ эсүүд — прокариотуудай хубисалай зам сэбэрлэгдэбэ.