Чарльз Дарвин: различия между версиями

Нет описания правки
|гар = [[File:Charles Darwin Signature.svg|80px]]
}}
'''Чарльз Дарвин''' ({{lang-en|Charles Robert Darwin}}, 1809 оной 2 һарын 12 - 1882 оной 4 һарын 19) [[эволюци|эволюциин онолоороо]] алдаршаһан, [[Англи]]ин [[натуралист]], [[биологи]]ша байжээ. Дарвин анха эрдэмтэдэй дунда [[геологи]]ин һалбарта оруулһан хуби нэмэрээрээ алдаршаһан бүгөөд үүнэй дараагаар бүхыбүхыл лэ[[амидарал|амиды амида бэеһэбэе]] нэгэ буюу бага тооной үбэгһөө [[байгаалиин шалгарал|байгаалиин шалгарлын]] замаар хубиһажа ерэһэн хэмээн үзэжэ, үүндэ шэнжэлхэ ухаанай нотолгоое үгэшээ.
 
Түүнэй амидаамиды байха хугасаанда эволюциин онол эрдэмтэд болон юрэдын ергэдэд хүлээн зүбшөөрэгдэһэн бүгөөд байгаалиин шалгарлын тухай онол 1930-аад ондо эволюциин процессиин гол тайлбар болохонь хүлээн зүбшөөрэгдэһэн. Эдгээрэнь олоогой эволюциин онолын гол тулгуур боложо үгэдэг.
 
Дарвинай нээлтэнь амидаамиды бэеһэйнбэеын олон янза байдал яажа бии болоһоные тайлбарладагаараа [[биологи]]ин шэнжэлхэ ухаанай тулгуур боложо үгэдэг байна.
 
== Эволюциин онолоо болобоһоруулһан ==
Дарвин [[Эдинбургэй Ехэ Һургуули]], дараань [[Кембрижэй Ехэ Һургуули]]да һуралсажа байхадаа байгалиин түүхэдэ һонирхолтой боложээ. 1831-1836 оной хоорондо 5 жэлэйн турша Бигль хүлэг онгосоор аялажа байха ябаса дахи түүнэй онолууд ба ажиглалтууд [[Чарльз Лайель|Чарльз Лайелиин]] онолуудые баталгаажуулжа, [[геологи]]ша болгоһон бүгөөд энэ аялалайхаа тэмдэглэлые хэблэжэ ниитлэһэн түүные алдартай номын зохёолшо болгожээ.
 
Тэрээр аялалай ябасада суглуулһан [[амитан]] [[ургамал]], шулуужаһан амидаамиды бэеһынбэеын газар зүйн тархалтын тухай эргэлзэһээр, зүйлүүдэй [[трансмутаци]]ин тухай һудалжа 1838 ондо байгалиин шалгарлай тухай онолоо анха гаргажээ. Өөрын бодол һанаагаа бусад натуралистуудтай хэлэлсэжэ байһан болобошье түүнэй геологиин ажал һаада боложо, олон жэлэй турш онолоо болобосруулха шаардалагатай байба. 1858 он хүртэл онолоо болобосруулһаар байтал өөрын онолтой түсэтэй онолой тухай [[Альфред Рассел Уоллес]] түүндэ эссе бэшэжэ ябуулһанаар, хоёулангын онолые даруй хамтад хэблүүлжээ.
 
== Мүн үзэхэ ==